- zbiór często zadawanych pytań i odpowiedzi
Zapraszamy Państwa do zapoznania się z podstawowymi zagadnieniami konstrukcyjnymi pomp.
1. Jak podłączyć silnik elektryczny?
2. Dlaczego pompa wibruje lub zbyt głośno pracuje?
5. Jaka jest zasada działania samozasysających i niesamozasysających pomp odśrodkowych?
Podłączenie silnika elektrycznego powinno być wykonane przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia.
Silniki elektryczne pracują zazwyczaj przy napięciach określonych na tabliczkach znamionowych:
220/380V 50Hz, moc silnika do 1,5 kW (włącznie), |
|
380/660V 50Hz, moc silnika od 2,2 kW (i wyżej), |
|
230/400V 50Hz (277/480V 60Hz), moc silnika do 1,5 kW (włącznie), |
|
400/695V 50Hz (480/830V 60Hz), moc silnika od 2,2 kW (i wyżej). |
Silniki tego typu mogą być podłączone w gwiazdę , pobierając z sieci prąd o napięciu 380 lub 400V (patrz rys. poniżej).
Silniki tego typu muszą być łączone w trójkąt, pobierając z sieci prąd o napięciu 380 lub 400V (patrz rys. poniżej).
Silniki o mocy 2,2kW i większej nie są zazwyczaj łączone od razu w trójkąt (prąd po uruchomieniu silnika rósłby zbyt szybko). Silnik podłącza się początkowo w gwiazdę a następnie, gdy silnik wejdzie na obroty, przełącza sie go w trójkąt. Ma to miejsce w przełączniku gwiazda – trójkąt.
Wibracje w instalacji pompy mogą mieć różne przyczyny. Mogą być spowodowane przez orurowanie lub warunki pracy. Po pierwsze, należy zawsze sprawdzać, czy instalacja została wykonana zgodnie z instrukcjami zawartymi w podręczniku i czy warunki pracy odpowiadają specyfikacjom, do których pompa została dobrana. Błędny dobór pompy, nieprawidłowa instalacja zespołu pompy, praca w niewłaściwym punkcie bądź przy zbyt niskim przepływie medium, to najczęściej spotykane przyczyny. Kolejnymi powodami są, m.in. uszkodzenie i/lub zużycie łożyska, uszczelnienia lub samego wirnika. Warto także sprawdzić, czy rura ssawna jest wystarczająco napełniona lub czy nie jest zapowietrzona, ewentualnie, czy odpowiednio został dobrany środek smarny.
Elementem roboczym pompy wirowej jest szybko obracający się wirnik łopatkowy, powodujący wzrost ciśnienia i energii kinetycznej pompowanej cieczy. Stałe zasysanie cieczy z przewodu ssawnego jest wywoływane przez podciśnienie spowodowane wypływem cieczy z wirnika do przewodu tłocznego. W zależności od sposobu uzyskiwania wzrostu ciśnienia i energii kinetycznej dzieli się pompy przepływowe na:
| krążeniowe (regeneracyjne)- samozasysające, |
| krętne (rotodynamiczne), które przed uruchomieniem trzeba zalać cieczą. |
Najważniejszym zadaniem wirnika jest przekazywanie cieczy wystarczającej energii kinematycznej, wystarczającej do wyrzucenia medium z pompy. Kształt wirnika powinien być odpowiednio dobrany do zastosowanej cieczy, w celu zmniejszenia objętości, wysokości oraz prędkości obrotowej.
Łopatki wirnika umieszczone są między dwiema ścianami i są zazwyczaj całkowicie połączone. Łopatki w zasadzie zakrzywiają się ku tyłowi, co ma związek z kierunkiem obrotu. Mogą być wyposażone w pojedyncze krzywizny łopatek (zakrzywione tylko w jednej płaszczyźnie) bądź w podwójne łopatki – łopatki przestrzennie zakrzywione (zakrzywione w więcej niż jednej płaszczyźnie). Wykonanie podwójnej krzywizny łopatek jest bardziej skomplikowane niż pojedynczej, ale bez wątpienia takie wykonanie łopatek daje dużo lepszy stosunek pomiędzy przepływem a wysokością podnoszenia, który jest kluczowy do osiągnięcia najlepszej możliwej sprawności. Kształt łopatek także oddziałuje na przebieg krzywej H(Q). Wirnik zamknięty może być użyty do wypierania czystych lub bardzo słabo zanieczyszczonych cieczy. Pracuje na bardzo dużych ciśnieniach.
Ten typ wirnika nie posiada tarczy wzmacniającej po stronie wlotu. Łopatki zazwyczaj obracają się z małym luzem wzdłuż ścian obudowy pompy, która często jest wyposażona w tarczę (służy ochronie przed wycieraniem się korpusu pompy). W porównaniu z wirnikiem zamkniętym, wirnik półotwarty posiada nieznacznie mniejszą wydajność. Wirnik półotwarty może być użyty do cieczy nieznacznie zanieczyszczonych, ściernych, zawiesin, itd.
Wirnik jednostronnie otwarty posiada otwartą tylną tarczę wzmacniającą i częściowo otwartą przednią, które silnie zmniejszają możliwość blokady wirnika. Większa, wolna przestrzeń pomiędzy łopatkami pozwala na transport cieczy zawierających cząstki stałe.
Ten typ wirnika przypomina wirnik półotwarty bez tylnej tarczy wzmacniającej. Wykorzystuje się go do wypierania bardziej zanieczyszczonych mediów. Maksymalne dopuszczalne średnice zanieczyszczeń zależne są od wysokości i liczby łopatek.
Występuje w pompach odśrodkowych jedno i wielostopniowych. Znalazł zastosowanie do dużych wysokości podnoszenia.
Występuje w pompach odśrodkowych jednostopniowych z jedno i obustronnym wlotem (wirniki dwustronne) oraz pompach wielostopniowych pracujących na większych wysokościach podnoszenia.
Występuje w pompach helikoidalnych jednostopniowych z jedno i dwustronnym wlotem, pracujących na dużych wydajnościach i na niewielkich wysokościach podnoszenia.
Występuje w pompach helikoidalnych oraz diagonalnych (jedno i kilkustopniowych).
Występuje w pompach śmigłowych jednostopniowych, pracujący na bardzo dużych wydajnościach i małych wysokościach podnoszenia.
Są to właściwie dwa wirniki, z których każdy zapewnia połowę wydajności.
Pompy odśrodkowe nie mogą pracować z powietrzem, ponieważ powietrze posiada zbyt niską gęstość. Wypełniony powietrzem wirnik jest w stanie wytwarzać tylko bardzo małe siły odśrodkowe. Są one niewystarczające do wytworzenia różnicy ciśnień do przenoszenia cieczy w przewodzie ssawnym na pewną wznoszącą się odległość. Tradycyjna pompa odśrodkowa jest zatem nazwana jako nie samozasysająca.
Przed rozruchem niesamozasysającej pompy odśrodkowej, pompa i przewód ssawny powinny być całkowicie wypełnione cieczą. W konstrukcjach, gdzie poziom cieczy po stronie ssącej jest niższy niż wlot wirnika, agregat pompowy powinien być zaopatrzony w zawór stopowy poniżej przewodu ssawnego, ponieważ w przeciwnym razie pompa i rurociąg nie będą mogły być wypełnione.
Jeśli konstrukcja z zaworem stopowym nie jest możliwa, powietrze powinno być usuwane inną drogą, np. za pomocą:
| separatora powietrza, |
| z użyciem aparatury próżniowej, |
| eżektora, |
| zbiornika pośredniego, |
| pompy samozasysającej. |
Przed rozruchem głównej pompy, mała ręczna pompa lub pompa próżniowa z napędem elektrycznym jest używana do usunięcia całego powietrza z pompy i rurociągu ssawnego.
Rozruch i zatrzymanie pompy próżniowej mogą także być wykonane automatycznie. Ma to taką dodatkową korzyść, że powietrze przenikające do rurociągu ssawnego podczas pracy głównej pompy jest usuwane przed dostaniem się do pompy. Pompa próżniowa wbudowana w przewodzie ssawnym zawiera dwa pływające działające czujniki (czujniki poziomu). Czujnik 2 włącza pompę próżniową, następuje zassanie powietrza ze zbiornika i jego zalanie.
Zawór zwrotny po stronie tłocznej zapobiega zasysaniu cieczy lub powietrza z linii tłocznej. W momencie gdy poziom cieczy w zbiorniku osiągnie poziom 1, pompa próżniowa zostanie ponownie wyłączona. Jesli układ działa poprawnie, podczas tłoczenia cieczy nie będzie powietrza po stronie ssącej.
Reszta powietrza, które będzie znajdować się w cieczy, będzie zassane przez rurę służącą do odpowietrzania. Powietrze będzie przekazywane do zbiornika aż do czasu, gdy poziom w zbiorniku nie osiągnie czujnika 2 i nie zostanie uruchomiona pompa próżniowa. System próżniowy jest w stanie, jeśli istnieje taka potrzeba, pracować na większej liczbie pomp.
Jako alternatywa pompy ręcznej lub małej próżniowej pompy, powietrze może być wypychane za pomocą eżektora.
Zbiorniki pośrednie łączą przewód ssący, który jest umieszczony na szczycie zbiornika z wlotem do pompy, który został umieszczony w dolnej części zbiornika.
Podczas pierwszego rozruchu zbiornik musi być zapełniony przez ciecz. Kiedy pompa zostaje uruchomiona, poziom cieczy w zbiorniku opada i wykazuje ujemną wartość ciśnienia, w rezultacie czego ciecz z pzrewodu ssawnego jest zasysana do zbiornika. Pojemność zbiornika zależy od pojemności przewodu ssawnego i od wysokości ssania. Zbiornik powinien być na tyle duży, by podczas zasysania poziom cieczy w zbiorniku spadł do wysokości wlotu do pompy.
Jeśli występuje jakiekolwiek zamknięte powietrze na wlocie pompy, rurociąg C służy do jego odessania. Zawór zwrotny nie musi być montowany w linii tłocznej. Po wyłączeniu pompy ciecz przepływa z powrotem i będzie napełnia zbiornik.
Rurociąg D zapewnia przerwanie działania syfonu, dlatego obie pompy i zbiornik pozostają wypełnione.